ManuTalkThai ศูนย์รวมข่าว Industrial Technology ออนไลน์ในประเทศไทย
ไมโครซอฟท์ (Microsoft) สร้างความฮือฮาให้กับวงการคอมพิวเตอร์ย้อนยุค (Retro Computing) ด้วยการประกาศปล่อยโค้ดต้นฉบับ BASIC 1.1 ปี 1978 ที่เขียนขึ้นโดย บิลล์ เกตส์ (Bill Gates) ให้เป็นสาธารณะแบบ Open-source (MIT license) บน GitHub
กำเนิดภาษาคอมพิวเตอร์ของมหาชน
สำหรับผู้ใช้งานคอมพิวเตอร์ยุค 70s และ 80s BASIC (Beginner’s All-purpose Symbolic Instruction Code) ไม่ได้เป็นแค่ภาษาโปรแกรมมิง แต่เปรียบเสมือน “ระบบปฏิบัติการ” ที่ช่วยให้ผู้คนนับล้านได้สัมผัสกับโลกของการเขียนโค้ดเป็นครั้งแรก คอมพิวเตอร์บ้านในตำนานหลายรุ่น ไม่ว่าจะเป็น Apple II, Commodore PET, VIC-20 หรือแม้แต่ Commodore 64 ล้วนมีหัวใจสำคัญอยู่ที่ 6502 BASIC ที่พัฒนาโดยไมโครซอฟท์สำหรับ CPU MOS 6502 โดยเฉพาะ
การเจรจาธุรกิจครั้งประวัติศาสตร์ของ Commodore และ Microsoft
ดีลสำคัญในอุตสาหกรรมคอมพิวเตอร์ เมื่อ Jack Tramiel ซีอีโอของ Commodore สามารถเจรจาต่อรองกับ Paul Allen และ Bill Gates จาก Microsoft ได้อย่างยอดเยี่ยม
ในขณะที่บริษัทผู้ผลิตรายอื่นต้องจ่ายค่าลิขสิทธิ์โปรแกรมแบบรายเครื่อง Tramiel กลับโน้มน้าวให้ Microsoft ยอมรับการจ่ายเงินก้อนเพียงครั้งเดียวที่ $25,000 ซึ่งทำให้ Commodore ได้สิทธิ์ในการใช้ภาษาโปรแกรม BASIC ที่ปรับแต่งแล้ว (พร้อมส่วนเสริม) ในคอมพิวเตอร์ 8-bit ทุกรุ่นของตน ไม่ว่าจะเป็น PET, VC-20, C64, C16, C116, Plus/4, C128 หรือแม้แต่ C65 ที่ไม่ได้วางจำหน่าย
อย่างไรก็ตาม Bill Gates ก็ได้ซ่อนลายเซ็นความเป็นผู้สร้างของ Microsoft ไว้ในโค้ดของ 6502 BASIC 1.1 ที่ใช้ในเครื่อง PET อย่างแนบเนียน เพื่อยืนยันสิทธิ์ในการเป็นผู้เขียนโปรแกรม ซึ่งเป็นหนึ่งในเรื่องราวสุดคลาสสิกในยุคนั้น
จากโค้ด 6,955 บรรทัดสู่ตำนานที่ยังมีชีวิต
โค้ดต้นฉบับ 6502 BASIC ที่ไมโครซอฟท์ปล่อยออกมามีความยาวเพียง 6,955 บรรทัด ซึ่งถือเป็นงานศิลปะแห่งความประหยัดทรัพยากรในยุคที่หน่วยความจำและกำลังประมวลผลมีจำกัดอย่างยิ่ง
Bill Gates และ Ric Weiland ร่วมกันพัฒนา 6502 BASIC ขึ้นในปี 1976 โดยย้ายโค้ดมาจากรุ่นก่อนหน้าอย่าง BASIC-80 ที่ใช้สำหรับคอมพิวเตอร์ MITS Altair 8800 ซึ่งถือเป็นซอฟต์แวร์เชิงพาณิชย์ชิ้นแรกของไมโครซอฟท์
โค้ดชุดนี้มีความน่าสนใจที่โครงสร้างแบบ Modular ที่สามารถปรับใช้กับคอมพิวเตอร์ต่าง ๆ ได้อย่างง่ายดาย นอกจากนี้ยังมีการซ่อน “ลายเซ็น” ของผู้พัฒนาไว้ในโค้ด เช่น คำสั่ง WAIT ที่ซ่อนคำว่า “MICROSOFT!” ไว้ ซึ่งเป็นสิ่งที่นักพัฒนาในยุคนั้นนิยมทำกัน
เทปกระดาษต้นฉบับ “8K BASIC” สำหรับ Altair 8800
เทปนี้มีป้ายกำกับว่า “BASIC 8K without cassette” และระบุวันที่ 2 กรกฎาคม 1975 ซึ่งแสดงให้เห็นถึงรูปแบบการจัดจำหน่ายซอฟต์แวร์ในยุคแรกเริ่ม โดยโปรแกรม 8K BASIC นี้วางขายในราคา $200 ในเดือนตุลาคม 1975 และลดราคาเหลือ $75 หากผู้ซื้อสั่งซื้อพร้อมหน่วยความจำ Altair 8K และบอร์ด I/O
ม้วนเทปประวัติศาสตร์นี้ถูกจัดแสดงอยู่ที่แผนก “STARTUP: Albuquerque and the Personal Computer Revolution” ภายในพิพิธภัณฑ์ประวัติศาสตร์ธรรมชาติและวิทยาศาสตร์แห่งนิวเม็กซิโก ซึ่งเป็นพยานหลักฐานชิ้นสำคัญที่แสดงให้เห็นถึงจุดเริ่มต้นของยุคปฏิวัติคอมพิวเตอร์ส่วนบุคคล
โค้ดโปรแกรม 8080 BASIC ที่เขียนขึ้นโดย Bill Gates และ Paul Allen มีความสำคัญอย่างยิ่งในฐานะซอฟต์แวร์ชิ้นแรกที่ถูกเสนอขายโดยบริษัท Micro-Soft (ชื่อในยุคก่อตั้ง) ที่ก่อตั้งโดย Bill Gates และ Paul Allen พวกเขาเขียนภาษาโปรแกรม BASIC นี้ขึ้นสำหรับเครื่องคอมพิวเตอร์ Altair 8800 ซึ่งใช้หน่วยประมวลผลกลาง (CPU) Intel 8080 โดยเฉพาะ การสร้างสรรค์ครั้งนี้ไม่เพียงแต่เป็นรากฐานของอาณาจักร Microsoft แต่ยังเป็นการบุกเบิกตลาดซอฟต์แวร์สำหรับคอมพิวเตอร์ส่วนบุคคลในยุคเริ่มต้นอย่างแท้จริง
จุดเริ่มต้นของคอมพิวเตอร์ที่ใช้ MOS 6502 BASIC: KIM-1
KIM-1 เป็นคอมพิวเตอร์บอร์ดเดี่ยวแบบเรียบง่ายที่ออกแบบในปี 1976 โดยวิศวกรของ MOS Technology อย่าง Chuck Peddle เพื่อแสดงให้เห็นถึงความสามารถและฟังก์ชันการทำงานของหน่วยประมวลผล MOS 6502
แม้จะถูกสร้างมาเพื่อวัตถุประสงค์ดังกล่าว แต่ KIM-1 ก็ได้รับความนิยมอย่างสูงในกลุ่มผู้ใช้งานที่ต้องการคอมพิวเตอร์สำหรับงานอดิเรก และไม่ต้องการสร้างคอมพิวเตอร์ขึ้นมาเอง เนื่องจากตัวบอร์ดสามารถต่อพ่วงกับคีย์บอร์ดและจอภาพได้อย่างง่ายดาย ซึ่งทำให้มันกลายเป็นหนึ่งในโมเดลสำคัญที่ปูทางให้กับคอมพิวเตอร์ส่วนบุคคลในเวลาต่อมา
Commodore 128: คอมพิวเตอร์ที่ยังคงใช้ BASIC ของ Microsoft
การใช้ลิขสิทธิ์ต่อเนื่องยาวนานนี้แสดงให้เห็นถึงความคุ้มค่าของการลงทุนของ Jack Tramiel ซีอีโอของ Commodore ที่ได้จ่ายเงินก้อนเพียงครั้งเดียวให้กับ Microsoft ตั้งแต่ในยุคแรกเริ่ม ทำให้บริษัทสามารถพัฒนาและผลิตคอมพิวเตอร์รุ่นใหม่ๆ โดยใช้ BASIC เป็นแกนหลักได้อย่างต่อเนื่องนับสิบปี
ภาพนี้แสดงถึงคอมพิวเตอร์ Commodore PET 2001 (ในยุโรปใช้ชื่อ CBM 2001) ที่เปิดตัวในปี 1977 ซึ่งเป็นหนึ่งในผลผลิตจากการตัดสินใจทางธุรกิจอันชาญฉลาดของ Jack Tramiel ซีอีโอของ Commodore
ไม่เพียงแค่ย้อนอดีต แต่เพื่ออนาคต
การเปิดโค้ดครั้งนี้ไม่ใช่แค่การระลึกถึงอดีต แต่ยังเปิดโอกาสให้นักพัฒนาและผู้ที่สนใจเทคโนโลยีสามารถศึกษาและวิเคราะห์สถาปัตยกรรมซอฟต์แวร์ยุคบุกเบิก ซึ่งถือเป็นบทเรียนสำคัญในยุคที่ทรัพยากรเป็นปัจจัยหลักในการพัฒนา
การกระทำนี้ตอกย้ำถึงนโยบายที่เปิดกว้างมากขึ้นของไมโครซอฟท์ภายใต้การนำของซีอีโอ สัตยา นาเดลลา (Satya Nadella) ที่เห็นได้จากการปล่อยโค้ดประวัติศาสตร์อื่น ๆ มาก่อนหน้านี้ เช่น GW-BASIC และ MS-DOS 4.0 ซึ่งสอดคล้องกับบทบาทของไมโครซอฟท์ในฐานะเจ้าของ GitHub คลังโค้ดโอเพนซอร์สที่ใหญ่ที่สุดในโลกอีกด้วย
