ManuTalkThai ศูนย์รวมข่าว Industrial Technology ออนไลน์ในประเทศไทย
แม้แผงโซลาร์เซลล์จะผลิตไฟฟ้าสะอาดมานานกว่า 25-30 ปี แต่บัดนี้พวกมันกำลังหมดอายุขัย และกลายเป็นขยะอิเล็กทรอนิกส์จำนวนมหาศาลที่ยากต่อการจัดการ ในปี 2023 แผงโซลาร์เซลล์เก่าหรือชำรุดในสหรัฐอเมริกาประมาณ 90% ถูกนำไปทิ้งในหลุมฝังกลบ ซึ่งเป็นตัวเลขที่น่าตกใจ และภายในปี 2030 แผงจำนวนมากจะพร้อมปลดระวาง ครอบคลุมพื้นที่เทียบเท่ากับสนามฟุตบอลประมาณ 3,000 สนาม
ปัญหาด้านต้นทุน: รีไซเคิลแพงกว่าทิ้ง แต่มูลค่าวัสดุมีน้อยนิด
การรีไซเคิลแผงโซลาร์เซลล์มีความซับซ้อนและมีค่าใช้จ่ายสูงกว่าการนำไปทิ้งในหลุมฝังกลบอย่างมาก (ประมาณ 18 ดอลลาร์สหรัฐฯ เทียบกับ 1-5 ดอลลาร์สหรัฐฯ) ขณะที่มูลค่าของวัสดุมีค่า เช่น เงินและทองแดง มีเพียง 10-12 ดอลลาร์สหรัฐฯ ทำให้การรีไซเคิลไม่คุ้มค่าในทางเศรษฐกิจในปัจจุบัน
นอกจากนี้ การกู้คืนกระจกในแผงโซลาร์เซลล์ก็ยังเป็นเรื่องยาก เนื่องจากชั้นต่างๆ ถูกยึดติดด้วยกาว และหากการแยกไม่แม่นยำ กระจกที่กู้คืนได้ก็มีคุณภาพต่ำ เหมาะสำหรับการใช้งานที่มีคุณภาพต่ำกว่าเท่านั้น แผงรุ่นเก่าบางรุ่นอาจมีโลหะมีพิษจำนวนเล็กน้อย เช่น ตะกั่วหรือแคดเมียม ซึ่งการระบุสารพิษเหล่านี้ทำได้ยาก ทำให้บริษัทส่วนใหญ่สันนิษฐานว่าแผงของตนเป็นของเสียอันตราย ซึ่งเพิ่มต้นทุนในการกำจัดและการรีไซเคิล
ออกแบบเพื่อชีวิตใหม่: ยืดอายุการใช้งานและรีไซเคิลง่ายขึ้น
อุตสาหกรรมพลังงานแสงอาทิตย์กำลังมองหาวิธีลดของเสียและนำวัสดุกลับมาใช้ซ้ำอย่างต่อเนื่อง แนวคิดบางอย่างรวมถึงการส่งแผงโซลาร์เซลล์ที่ยังคงใช้งานได้อยู่บ้างไปยังประเทศกำลังพัฒนา หรือนำกลับมาใช้ใหม่ภายในสหรัฐอเมริกา แต่ยังขาดกฎระเบียบและกระบวนการที่ชัดเจน
แผงโซลาร์เซลล์ในอนาคตอาจได้รับการออกแบบให้รีไซเคิลได้ง่ายขึ้น โดยใช้วิธีการก่อสร้างและวัสดุที่แตกต่างกัน เช่น ส่วนประกอบที่ประกอบเข้าด้วยกันเหมือนตัวต่อเลโก้ แทนที่จะใช้กาว หรือใช้สารกันรั่วและกาวที่ละลายได้ นอกจากนี้ การยืดอายุการใช้งานแผงให้ถึง 50 ปี ด้วยวัสดุที่ทนทาน การตรวจสอบประสิทธิภาพแบบเรียลไทม์ และการบำรุงรักษาเชิงคาดการณ์ ก็จะช่วยลดของเสียได้อย่างมาก
วิธีการรีไซเคิลที่ได้รับการปรับปรุงก็เป็นสิ่งสำคัญ ในปัจจุบัน แผงมักจะถูกบดละเอียด ทำให้ส่วนประกอบผสมเข้าด้วยกัน แต่ในอนาคต เทคนิคขั้นสูง เช่น การกัดด้วยเกลือ (salt etching) สามารถกู้คืนเงินได้มากกว่า 99% และซิลิกอน 98% ที่ระดับความบริสุทธิ์สูง เหมาะสำหรับการนำกลับมาใช้ใหม่ หรือผลิตแผงโซลาร์เซลล์ใหม่ได้โดยไม่ต้องใช้กรดที่เป็นพิษ
การเดินทางร่วมกัน: ประโยชน์รอบด้านจากการรีไซเคิล
การเพิ่มการรีไซเคิลแผงโซลาร์เซลล์มีประโยชน์มากกว่าแค่ด้านสิ่งแวดล้อม:
- ประหยัดต้นทุน: ในระยะยาว การกู้คืนและนำวัสดุมีค่ากลับมาใช้ใหม่อาจคุ้มค่ากว่าการซื้อวัตถุดิบใหม่ ซึ่งอาจลดต้นทุนในการติดตั้งแผงโซลาร์เซลล์ในอนาคต โดยคาดว่ามูลค่าของวัสดุที่กู้คืนได้อาจสูงถึงกว่า 15,000 ล้านดอลลาร์สหรัฐฯ ทั่วโลกภายในปี 2050
- ลดการพึ่งพาต่างประเทศ: การรีไซเคิลช่วยลดการพึ่งพาวัสดุที่นำเข้าจากต่างประเทศ ทำให้โครงการพลังงานแสงอาทิตย์มีความเปราะบางต่อการหยุดชะงักทั่วโลกน้อยลง
- ป้องกันมลพิษ: การรีไซเคิลยังช่วยป้องกันไม่ให้วัสดุมีพิษไปอยู่ในหลุมฝังกลบ ซึ่งสามารถช่วยให้การเปลี่ยนไปใช้พลังงานสะอาดไม่สร้างปัญหาสิ่งแวดล้อมใหม่
- ลดการปล่อยคาร์บอน: การรีไซเคิลแผงโซลาร์เซลล์ยังปล่อยก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์น้อยกว่าการผลิตแผงจากวัตถุดิบมาก
ปัจจุบัน มีความพยายามจากกลุ่มการค้า เช่น Solar Energy Industries Association ในการรวบรวมข้อมูลบริษัทรีไซเคิลแผงโซลาร์เซลล์ และรัฐบาลหลายแห่งกำลังศึกษาแนวทางในการจัดการขยะแผงโซลาร์เซลล์ เช่น การให้การลดหย่อนภาษี หรือห้ามการกำจัดในหลุมฝังกลบ
